Ηλίας ΤολιάδηςTo ντοκιμαντέρ “The Remarkable Life of Ibelin” ξεκινάει με τα παρακάτω λόγια: «Πριν πεθάνει, ο Ματς μας άφησε τον κωδικό του. Πιστεύω ήταν σκόπιμο. Ήταν κάτι που προφανώς ήλπιζε ότι θα το βρούμε. Γιατί πίσω από αυτόν τον κωδικό βρισκόταν ένας κόσμος για τον οποίο δεν γνωρίζαμε απολύτως τίποτα». Ήταν τα λόγια που είπε ο Ρόμπερτ Στιν, ο πατέρας του Ματς, στην κηδεία του γιου του, που πέθανε σε ηλικία 25 ετών τον Νοέμβριο του 2014. Ο κωδικός αφορούσε το μπλογκ του Ματς, όπου ο νεαρός πρόλαβε να γράψει μερικά πράγματα για τη ζωή του, περίπου έναν χρόνο πριν πεθάνει. Το μπλογκ ονομάζεται “Musings of Life” («Στοχασμοί Πάνω στη Ζωή») κι υπάρχει ακόμα στον ιστό. Έχει λίγες αναρτήσεις, αλλά μέσα σ’ αυτές συμπυκνώνεται η σύντομη ζωή του Ματς.
Στην πρώτη ανάρτηση, τον Ιούλιο του 2013, ο Ματς περιέγραψε τον εαυτό του ως εξής: «Είμαι ένας 24χρονος από τη Νορβηγία· έχω ένα ωραίο διαμέρισμα κοντά σε μια οικογένεια γεμάτη αγάπη. Δεν εργάζομαι γιατί δεν μου χρειάζεται (τυχεράκια θα με νομίσουν μερικοί), κι έχω τους τους λόγους μου που συμβαίνει αυτό. Ήμουν μελετηρός και θεωρώ τον εαυτό μου ξύπνιο παιδί, τα μαθηματικά μόνο πάρτε μακριά μου! Με μισούν αυτοί οι αριθμοί, ή εγώ είμαι αυτός που τους μισεί; Έχω πάθος για τα βιντεοπαιχνίδια, τις ταινίες, τη μουσική, τους καλούς φίλους και τις καλές συζητήσεις […] Οπότε όπως βλέπετε, ακούγομαι μάλλον φυσιολογικός, κι υποθέτω πως είμαι. Το μυαλό, η καρδιά κι η ψυχή μου είναι εδώ. Γεννήθηκα με μια μϋική ασθένεια γνωστή ως Μυϊκή Δυστροφία Ντουσέν. Οι μύες μου σιγά σιγά ελαττώνονται και σταδιακά γίνομαι πιο αδύναμος. Κάποτε μπορούσα να περπατήσω, αλλά τώρα χρειάζομαι αμαξίδιο. Μπορώ βέβαια να μιλήσω κι έχω μια σχετικά δραστήρια ζωή, αλλά και πάλι νιώθω όλο και περισσότερο σαν φυλακή το σώμα μου, με κρατάει πίσω».
Ο Ματς Στιν ξεκίνησε να γράφει αυτό το μπλογκ με αφορμή ένα αναπνευστικό επεισόδιο που παραλίγο να του κοστίσει τη ζωή. ‘Ηταν κάτι που του είχε ξανασυμβεί, οφειλόταν στην Ντουσέν κι αυτή τη φορά η κρίση ήταν χειρότερη από ποτέ. Δεν ήξερε ότι περίπου έναν χρόνο μετά θα πέθαινε, αλλά ίσως το διαισθανόταν. Μέσα από τα κείμενά του φαίνεται ξεκάθαρα ότι ήταν ένας άνθρωπος που δεν κατέθετε τα όπλα, ήθελε να το παλέψει και να ζήσει. Η δεύτερη ανάρτηση στο μπλογκ έχει τίτλο «Η απόδρασή μου» και μιλάει για αυτόν τον κόσμο για τον οποίο οι γονείς του δεν γνώριζαν απολύτως τίποτα. «Μερικές φορές όλοι θέλουμε να αποδράσουμε από τις συνηθισμένες, κουραστικές ζωές μας κι απλά να υπάρχουμε. Βρίσκουμε διόδους διαφυγής σε διάφορα μέρη, σε βιβλία, ταινίες, μουσική αθλήματα και λοιπά […] Η μεγάλη μου απόδραση είναι τα βιντεοπαιχνίδια. Ανοίγω τον υπολογιστή, παίρνω θέση και φεύγω απ’ αυτόν τον κόσμο. Δεν είναι οθόνη, είναι πύλη σε ό,τι ποθεί η ψυχή σου. Περνώ τον περισσότερο χρόνο μου σε ένα μέρος που λέγεται Άζεροθ, σίγουρα γνώριμο όνομα σε μερικούς. Εκεί η αναπηρία μου δεν έχει σημασία, οι αλυσίδες μου σπάνε και μπορώ να είμαι όποιος θέλω να είμαι. Εκεί μέσα αισθάνομαι φυσιολογικός».
Όπως είπε ο Ματς, το Άζεροθ ήταν γνώριμο σε μερικά εκατομμύρια παίχτες, ήταν -και είναι- το όνομα του τόπου όπου εκτυλίσσεται το παιχνίδι “World of Warcraft” (WoW για συντομία), ένα εμβληματικό πλέον βιντεοπαιχνίδι. Είναι ένα διαδικτυακό παιχνίδι ρόλου μαζικής συμμετοχής, όπου συναντιώνται, γνωρίζονται, συνεργάζονται και συγκρούονται εκατομμύρια παίχτες ανά τον κόσμο. Δομικά το παιχνίδι χωρίζεται σε διακριτούς σέρβερ, όπου παίζουν ταυτόχρονα ως και δεκάδες χιλιάδες παίχτες. Μέσα στον κάθε σέρβερ υπάρχει ένας ολόκληρος τρισδιάστατος κόσμος με δική του γεωγραφία, με πόλεις, χωριά, πεδιάδες, βουνά, ποτάμια, γεμάτος με εχθρούς και φίλους, γεμάτος με χιλιάδες πράγματα να κάνεις κι αποστολές να ολοκληρώσεις. Ο Ματς έπαιζε στον σέρβερ Argent Dawn, έναν από τους δυο μεγάλους σέρβερ ειδικά για παίχτες που έδιναν έμφαση στο στοιχείο του WoW που αφορά το καθαυτό παιχνίδι ρόλου (Role Playing server). Παράλληλα με τον Ματς εγώ επί έναν χρόνο περιπλανιόμουν στον «αδερφό» σέρβερ του Argent Dawn, τον κάποτε τρανό Defias Brotherhood. Για διάφορους λόγους εγκατέλειψα το παιχνίδι περίπου πάνω στον χρόνο, κυρίως γιατί ένιωθα ότι με απορροφούσε σε υπερβολικό βαθμό και δεν μου άφηνε χρόνο για άλλα βιντεοπαιχνίδια. Ο Ματς συνέχισε να παίζει για δέκα συνεχόμενα χρόνια. Για ένα διάστημα περιπλανιόμασταν στα ίδια μέρη, σε παράλληλες εκδοχές του ίδιου τόπου. Κάναμε βόλτες στην ίδια πόλη, αλλά δεν θα μπορούσαμε να συναντηθούμε ποτέ γιατί οι σέρβερ δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Καθώς ανήκαμε στην ίδια παράταξη, θεωρώ σχεδόν βέβαιο πως αν παίζαμε στον ίδιο σέρβερ τα άβατάρ μας θα είχαν συναντηθεί ή τουλάχιστον θα είχαν προσπεράσει πολλές φορές το ένα το άλλο στην πόλη του Stormwind.
Μέσα στον κόσμο του WoW δημιουργείς και χειρίζεσαι έναν ανθρωπόμορφο χαρακτήρα, έναν άβαταρ όπως λέγεται στα παιχνίδια αυτού του είδους. Ο αγαπημένος άβαταρ του Ματς ονομαζόταν Ίμπελιν. «Μέσα στο Άζεροθ παίρνω διάφορες μορφές, γίνομαι ο Ίμπελιν Ρέντμουρ, διάσημος ντετέκτιβ κι ευγενής. Πολεμά τις δυνάμεις του κακού, φλερτάρει με γυναίκες, κάνει φίλους κι εχθρούς όπου κι αν πάει […] Ο Ίμπελιν γνώρισε τον έρωτα, μέθυσε, τα έκανε θάλασσα μερικές φορές, αλλά ανασκουμπώνεται και προχωράει παρακάτω […] Είναι φορές που θέλω απλά να καταρρεύσω και να κλάψω, μερικές φορές είμαι χώμα, αλλά σαν τον Ίμπελιν πάντα ξαναστέκομαι στα πόδια μου. Ούτε και θυμάμαι πόσες φορές έχω πέσει, αλλά είμαι ακόμα εδώ, αναπνέω ακόμα και θα συνεχίσω να το κάνω».
Σύμφωνα με την εκτίμηση του πατέρα του, ο Ματς πρέπει να πέρασε 15 με 20 χιλιάδες ώρες μέσα στο WoW κατά τη δεκαετία από την έναρξη του παιχνιδιού το 2004 ως τον θάνατό του το 2014. Συγκριτικά, ένας άνθρωπος που δουλεύει οχτάωρο χωρίς ούτε μια μέρα άδεια μέσα σε ένα έτος, θα δουλέψει περίπου 2080 ώρες. Περίπου τόσες ώρες έπαιζε ο Ματς κάθε χρόνο. Μέσα από αυτό το παιχνίδι έζησε ό,τι δεν μπορούσε να ζήσει στον πραγματικό κόσμο. Τα πάρτι και τα όμορφα κορίτσια ήταν για εκείνον «ένα άπιαστο όνειρο». Αλλά το εικονικό φιλί της κοπέλας που είχε ερωτευτεί μέσα στο παιχνίδι ήταν για εκείνον ένα ζωντανό ερωτικό βίωμα: «Ήταν μόνο ένα εικονικό φιλί, αλλά μιλάμε μπορούσα σχεδόν να το νιώσω […] Κρατήσαμε επαφή για μερικά χρόνια […] Ακόμα την σκέφτομαι, περίεργο πώς έχει το πράγμα με τον πρώτο σου έρωτα […] Στο World of Warcraft έχω φλερτάρει κι έχω βρεθεί με αρκετές γυναίκες, αλλά δεν θα είναι ποτέ το ίδιο. Τουλάχιστον διαδικτυακά μπορώ να κάνω όλα αυτά που θέλω, να την κρατήσω, να την φιλήσω, χωρίς να χρειάζεται να τα προσχεδιάσω όλα. Το αμαξίδιο κι όλα αυτά τείνουν να δυσκολεύουν τα πράγματα».
Αυτός ήταν ο κόσμος για τον οποίο οι γονείς του Ματς δεν γνώριζαν απολύτως τίποτα. Ο Ματς είχε κρατήσει το κομμάτι αυτό της ζωής του για τον εαυτό του και οι γονείς του μάλλον νόμιζαν ότι απλώς παίζει άλλο ένα βιντεοπαιχνίδι, όπως έπαιζε πολύ από μικρός. Κατάλαβαν τι πραγματικά σήμαινε το WoW για το παιδί τους μόνο όταν ανακάλυψαν το μπλογκ και ανακοίνωσαν μέσω μιας τελευταίας ανάρτησης τον θάνατό του. Τότε κατακλύστηκαν από μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας από δεκάδες άτομα που υπήρξαν διαδικτυακοί φίλοι του Ματς, κάποιες και κάποιοι τόσο κοντινές και κοντινοί που ταξίδεψαν από γειτονικές χώρες για να παραστούν στην κηδεία του.
Ένα παλιό -και κατά τη γνώμη μου θρυλικό- επεισόδιο του South Park ήταν αφιερωμένο στο WoW, κι όπως είναι συνηθισμένο για το South Park το παιχνίδι σατιρίστηκε με το κάφρικο χιούμορ της σειράς. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ένα επαναλαμβανόμενο αστείο ήταν το ότι οι παίχτες του WoW «δεν έχουν ζωή». Όποιες κι όποιοι έχουν περάσει χρόνο μέσα στο Άζεροθ καταλαβαίνουν από πού μπορεί να πηγάζει ένα τέτοιο αστείο. Όμως ο Ματς Στιν αυτό το αστείο το γύρισε εντελώς ανάποδα. Μέσα από το World of Warcraft διεκδίκησε τη ζωή, με τον δικό του τρόπο, με τους δικούς του όρους. Δημιούργησε σχέσεις, έζησε εντάσεις, κρίσεις και κόντρες, αλλά κυρίως είχε θετική αλληλεπίδραση με τα άτομα που γνώρισε. Είχε θετικό αντίκτυπο στις ζωές άλλων ανθρώπων στον πραγματικό κόσμο, κι εκείνοι επηρέασαν τη δική του ζωή.
Κάποτε οι γονείς του Ματς τον έστειλαν δυο καλοκαίρια σε κατασκήνωση για ανάπηρα παιδιά, την οποία πολύ αντιπάθησε ο Ματς. Έγραψε «δεν μου αρέσει να με στέλνουν κάπου για να είμαι “με τους όμοιούς” μου. Θέλω να είμαι ο εαυτός μου χωρίς να με συνδέουν με κάποια συγκεκριμένη ομάδα. Είμαι ένα άτομο, κι αυτό είναι όλο». Μέσα στο WoW o Ματς προσδιόρισε ο ίδιος τον εαυτό του και δεν άφησε την αναπηρία να ‘ναι αυτή που τον προσδιορίζει. Επάνω στο μνήμα του η οικογένεια ζήτησε να χαραχτεί η φράση «μας λείπεις πάρα πολύ, δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ». Πάνω από αυτή τη φράση είναι σκαλισμένο το όνομά του: Ματς – Ίμπελιν- Στιν.
Περισσότερα:
– Το μπλογκ του Ματς Στιν: https://musingslif.blogspot.com/
– Η καταχώριση του ντοκιμαντέρ στη βάση δεδομένων για ταινίες και σειρές IMDb (International Movie Database): https://www.imdb.com/title/tt19811010/
Σωκράτης Παπαευθυμίου
